از غيبت افراد ساده و بدون حرفه بپرهيزيم [۶۵]
واقعاً خیلی عجیب است که فردی را که هیچ کار و حرفهای بلد نیست، مشاهده نماییم که به کمک ما نیاز دارد، اما وی را یاری نکنیم. عجیبتر اینکه گذشته از عدم کمک به او، به غیبت وی بپردازیم و او را آزردهخاطر کنیم!
ابوذر س میگوید: به رسولخدا ج گفتم: «ای رسول خدا! کدام عمل، نزد خداوند بهتر است؟» آن حضرت ج فرمود: «الإيمان بالله والجهاد في سبيله». یعنی: «ایمان به خدا و جهاد در راه او». سپس عرض کردم: «آزاد کردن کدام برده بهتر و افضل است؟» آن حضرت ج فرمود: «أنفسها عند أهلها وأكثرها ثمناً»یعنی: «بهترین و گرانقیمتترین برده نزد صاحبش». پرسیدم: «اگر نتوانستم این کار را انجام دهم؟» فرمود: «تعين صانعاً أو تصنع لأخرق»یعنی: «با فرد ماهر، همکاری کن یا کسی راکه کاری بلد نیست، یاری نما». سپس عرض کردم: «اگر این را هم نتوانستم؟» فرمود: «تكفّ شرّك عن الناس؛ فإنها صدقه منك على نفسك». یعنی: «در حق مردم، بدی مکن؛ زیرا این خود، صدقهای است که تو، به خویشتن ارزانی میداری» [۶۶].
رسولخدا ج بهترین بردهای را که میتوان آزاد کرد، معرفی فرمود و سپس برای آنان که استطاعت آزاد کردن برده را ندارند، عمل دیگری پیشنهاد نمود و آن اینکه به فقیر و مستند و افرادی که کاری بلد نیستند، کمک نمایند.
متأسفانه ما عادت کردهایم هرگاه فردی ساده و بیهنری [۶۷]را مشاهده میکنیم، بر او خرده میگیریم او را مسخره میکنیم و به غیبت او نیز میپردازیم!!
[۶۵] اخرق کسی را گویند که اصلاً نمیداند که چه باید بکند و هیچ کاری هم بلد نیست. همچنین نادانی را گویند که نمیداند کجا چه کاری را باید انجام بدهد و کجا چه کاری را نباید انجام دهد. نک: النهایة ج۲ ص۲۶ (مترجم). [۶۶] نک: بخاری (۲۵۱۸) و مسلم (۸۴). [۶۷] در این ترجمه ما برای واژه (اخرق) بهتر دیدیم همان لفظ ساده و بیهنر را بکار بریم اما معنی دقیق آن را پیش از این از النهایهی ابن کثیر نقل کردهایم. (مترجم).