«نویسندگان غرب اعتراف میکنند»
عدهی زیادی از نویسندگان غرب (با آن همه سوء تفاهم یا اتهامات عمدی که نمونهی آن را در صفحات پیش ذکر کردیم) به تاثیر عمیق و همه جانبه و نتایج تعلیم و تربیت و حرکت اصلاح و جهاد حضرت سید و توسعه و عظمت آن اعتراف میکنند.
نویسندهی معاصر (WILFRED – CANTVELT. SMITH) که حرکتها و موسسههای موجود در کشورهای اسلامی را بدقت مورد مطالعه قرار داده است، در کتاب خود (ISLAM – IN – MODREN HISTORY).
(اسلام در تاریخ جدید) مینویسد، ولی هدف اصلی حرکت و نیروی حرکت بخش آن تا مدتی بطور همه جانبه باقی ماند، این کوشش آنها که سعی میکردند کفار را بیرون برانند، تا حدی کوبیده شد. ولی کوشش احیاء و نوسازی جامعه اسلامی و گرایش دادن به اسلام همچنان باقی بود، البته در ضمن، هردو کار انجام میگرفت. در هندوستان به واسطهی همین حرکت بود که در قرن بیستم، اسلام در جامعه حکمفرما بود و آن را تحرّک میبخشید[٣٢].
(P.HARDY)The Muslim in British – INDIA
پی هاردی در کتاب مسلمانان در هند بریتانیا، مینویسد:
«منظور سید احمد بریلوی، برقراری قدرت مغول نبود، بلکه او میخواست در مرزهای هندوستان نمونه و الگوی جامعه اسلامی را آنچنان که در قرن اول بود بوجود آورد، او بخوبی میدانست که از این طریق مسلمانان تقویت میشوند و بالآخره یک روز هندوستان را به خاطر خدا فتح خواهند کرد».
پیام و رسالت وی طبقات بالای جامعه را نتوانست متاثر کند، ولی طبقهی پایین مسلمانان را تحت تاثیر قرار داد.
قبل از قایمشدن جامعه صنعتی این طبقات پایین مشتمل بر کشاورزان سطح پایین، علمای روستاها و شهرها، اساتید، فروشندگان کتاب، مغازهداران، کارمندان سطح پایین بودند.
[٣٢]- new yark. ١٩٥٧ p.٥٣