سُورَةُ الدُّخَانِ

بسم الله الرحمن الرحیم

﴿ حمٓ ١ وَٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ ٢ إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ فِي لَيۡلَةٖ مُّبَٰرَكَةٍۚ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ ٣ فِيهَا يُفۡرَقُ كُلُّ أَمۡرٍ حَكِيمٍ ٤ أَمۡرٗا مِّنۡ عِندِنَآۚ إِنَّا كُنَّا مُرۡسِلِينَ ٥ رَحۡمَةٗ مِّن رَّبِّكَۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ٦ رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ ٧ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ رَبُّكُمۡ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ ٨ بَلۡ هُمۡ فِي شَكّٖ يَلۡعَبُونَ ٩ فَٱرۡتَقِبۡ يَوۡمَ تَأۡتِي ٱلسَّمَآءُ بِدُخَانٖ مُّبِينٖ ١٠ يَغۡشَى ٱلنَّاسَۖ هَٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٞ ١١ رَّبَّنَا ٱكۡشِفۡ عَنَّا ٱلۡعَذَابَ إِنَّا مُؤۡمِنُونَ ١٢ أَنَّىٰ لَهُمُ ٱلذِّكۡرَىٰ وَقَدۡ جَآءَهُمۡ رَسُولٞ مُّبِينٞ ١٣ ثُمَّ تَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ وَقَالُواْ مُعَلَّمٞ مَّجۡنُونٌ ١٤ إِنَّا كَاشِفُواْ ٱلۡعَذَابِ قَلِيلًاۚ إِنَّكُمۡ عَآئِدُونَ ١٥ يَوۡمَ نَبۡطِشُ ٱلۡبَطۡشَةَ ٱلۡكُبۡرَىٰٓ إِنَّا مُنتَقِمُونَ ١٦ ۞وَلَقَدۡ فَتَنَّا قَبۡلَهُمۡ قَوۡمَ فِرۡعَوۡنَ وَجَآءَهُمۡ رَسُولٞ كَرِيمٌ ١٧ أَنۡ أَدُّوٓاْ إِلَيَّ عِبَادَ ٱللَّهِۖ إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ ١٨

به نام خداوند بخشندۀ مهربان

حم. ﴿1﴾قسم به کتاب واضح. ﴿2﴾که هرآیینه ما فرود آوردیم این کتاب را در شب مبارک [1043]، هرآیینه ما بودیم ترساننده. ﴿3﴾در آن شب مبارک فیصل کرده می‌شود هر کار استوار را. ﴿4﴾فرود آوردیم آن را به وحى کردن از نزدیک خویش، هرآیینه ما بودیم فرستنده [1044]. ﴿5﴾فرود آوردیم آن را به سبب بخشایش از نزدیک پروردگار تو هرآیینه اوست شنوای دانا. ﴿6﴾پروردگار آسمان‌ها و زمین و آنچه در میان این هر دو است، اگر یقین کننده‏اید. ﴿7﴾نیست هیچ معبود مگر او زنده می‌کند و مى‏میراند. پروردگار شما است و پروردگار پدران پیشین شما. ﴿8﴾بلکه کافران در شبهه‏اند، بازى مى‏کنند. ﴿9﴾پس منتظر باش روزى را که بیارد آسمان دودى ظاهر. ﴿10﴾که فروگیرد مردمان را این عذاب درد دهنده است. ﴿11﴾گویند: اى پروردگار ما! دور کن از ما عذاب هرآیینه ما مسلمان مى‏شویم. ﴿12﴾چگونه بُوَد ایشان را پند گرفتن؟ و به تحقیق آمده بود بدیشان پیغامبر ظاهر. ﴿13﴾باز روى گردانیدند از دو گفتند: این شخص آموخته شده است دیوانه است. ﴿14﴾هرآیینه ما دور کنندۀ عذابیم اندکى، هرآیینه شما عود کننده‏اید در کفر. ﴿15﴾روزی که درگرفت کنیم آن را درگرفت کردن بزرگ هرآیینه ما انتقام کشنده‏ایم. ﴿16﴾و هرآیینه ما امتحان کردیم پیش ایشان قوم فرعون را و آمد بدیشان پیغامبرى گرامى قدر. ﴿17﴾به این سخن که تسلیم کنید به من بندگان خدا را [1045]، هرآیینه من براى شما پیغامبر باامانتم.﴿18﴾

﴿ وَأَن لَّا تَعۡلُواْ عَلَى ٱللَّهِۖ إِنِّيٓ ءَاتِيكُم بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٖ ١٩ وَإِنِّي عُذۡتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمۡ أَن تَرۡجُمُونِ ٢٠ وَإِن لَّمۡ تُؤۡمِنُواْ لِي فَٱعۡتَزِلُونِ ٢١ فَدَعَا رَبَّهُۥٓ أَنَّ هَٰٓؤُلَآءِ قَوۡمٞ مُّجۡرِمُونَ ٢٢ فَأَسۡرِ بِعِبَادِي لَيۡلًا إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ ٢٣ وَٱتۡرُكِ ٱلۡبَحۡرَ رَهۡوًاۖ إِنَّهُمۡ جُندٞ مُّغۡرَقُونَ ٢٤ كَمۡ تَرَكُواْ مِن جَنَّٰتٖ وَعُيُونٖ ٢٥ وَزُرُوعٖ وَمَقَامٖ كَرِيمٖ ٢٦ وَنَعۡمَةٖ كَانُواْ فِيهَا فَٰكِهِينَ ٢٧ كَذَٰلِكَۖ وَأَوۡرَثۡنَٰهَا قَوۡمًا ءَاخَرِينَ ٢٨ فَمَا بَكَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلسَّمَآءُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَا كَانُواْ مُنظَرِينَ ٢٩ وَلَقَدۡ نَجَّيۡنَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ مِنَ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡمُهِينِ ٣٠ مِن فِرۡعَوۡنَۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَالِيٗا مِّنَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ ٣١ وَلَقَدِ ٱخۡتَرۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ عِلۡمٍ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ ٣٢ وَءَاتَيۡنَٰهُم مِّنَ ٱلۡأٓيَٰتِ مَا فِيهِ بَلَٰٓؤٞاْ مُّبِينٌ ٣٣ إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَيَقُولُونَ ٣٤ إِنۡ هِيَ إِلَّا مَوۡتَتُنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُنشَرِينَ ٣٥ فَأۡتُواْ بِ‍َٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ٣٦ أَهُمۡ خَيۡرٌ أَمۡ قَوۡمُ تُبَّعٖ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ أَهۡلَكۡنَٰهُمۡۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ مُجۡرِمِينَ ٣٧ وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا لَٰعِبِينَ ٣٨ مَا خَلَقۡنَٰهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ٣٩ ﴾

و سرکشى مکنید بر خدا. هرآیینه من بیارم پیش شما حجت ظاهر را. ﴿19﴾و هرآیینه من پناه گرفتم به پروردگار خود و پروردگار شما از آنکه سنگسار کنید مرا. ﴿20﴾و اگر باور ندارید مرا، پس یکسو شوید از من. ﴿21﴾پس دعا کرد به جناب پروردگار خود که این جماعت قوم گناهکارانند. ﴿22﴾پس گفتیم: ببر بندگان مرا وقت شب، هرآیینه شما را تعاقب کرده شود. ﴿23﴾و بگذار دریا را آرمیده، هرآیینه آن جماعت لشکرى هست غرق شده. ﴿24﴾بسیار گذاشتند از بوستان‌ها و چشمه‌ها. ﴿25﴾و کشت‌ها و محل گرامى. ﴿26﴾و گذران با رفاهیت که در آن محظوظ بودند. ﴿27﴾همچنین شد و عطا کردیم این چیزها گروهى دیگر را. ﴿28﴾پس نَگِریست بر قوم فرعون آسمان و زمین و نشدند مهلت داده شده. ﴿29﴾و هرآیینه ما خلاص کردیم بنى اسراییل را از عذاب خوارکننده. ﴿30﴾که از جانب فرعون بود، هرآیینه فرعون بود سرکشى از تعدى کنندگان. ﴿31﴾و هرآیینه برگزیدیم بنى اسراییل را دانسته بر عالم‌ها. ﴿32﴾و دادیم ایشان را از قسم معجزات آنچه در آن امتحان ظاهر بود. ﴿33﴾هرآیینه آن جماعت می‌گویند: ﴿34﴾که نیست عاقبت کار مگر همین موت نخستین و نیستیم برانگیخته شده. ﴿35﴾پس بیارید پدران ما را اگر هستید راستگو. ﴿36﴾آیا این جماعت بهتراند یا قوم «تُبّع» و آنان‌که پیش از ایشان بودند؟ هلاک ساختیم آنها را، هرآیینه آنها گناهکاران بودند. ﴿37﴾و نیافریدیم آسمان‌ها و زمین را و آنچه میان هر دو است بازى‏کنان. ﴿38﴾نیافریدم این هر دو را مگر به تدبیر درست و لیکن اکثر ایشان نمی‌دانند. ﴿39﴾

﴿ إِنَّ يَوۡمَ ٱلۡفَصۡلِ مِيقَٰتُهُمۡ أَجۡمَعِينَ ٤٠ يَوۡمَ لَا يُغۡنِي مَوۡلًى عَن مَّوۡلٗى شَيۡ‍ٔٗا وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ ٤١ إِلَّا مَن رَّحِمَ ٱللَّهُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ٤٢ إِنَّ شَجَرَتَ ٱلزَّقُّومِ ٤٣ طَعَامُ ٱلۡأَثِيمِ ٤٤ كَٱلۡمُهۡلِ يَغۡلِي فِي ٱلۡبُطُونِ ٤٥ كَغَلۡيِ ٱلۡحَمِيمِ ٤٦ خُذُوهُ فَٱعۡتِلُوهُ إِلَىٰ سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ ٤٧ ثُمَّ صُبُّواْ فَوۡقَ رَأۡسِهِۦ مِنۡ عَذَابِ ٱلۡحَمِيمِ ٤٨ ذُقۡ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡكَرِيمُ ٤٩ إِنَّ هَٰذَا مَا كُنتُم بِهِۦ تَمۡتَرُونَ ٥٠ إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٖ ٥١ فِي جَنَّٰتٖ وَعُيُونٖ ٥٢ يَلۡبَسُونَ مِن سُندُسٖ وَإِسۡتَبۡرَقٖ مُّتَقَٰبِلِينَ ٥٣ كَذَٰلِكَ وَزَوَّجۡنَٰهُم بِحُورٍ عِينٖ ٥٤ يَدۡعُونَ فِيهَا بِكُلِّ فَٰكِهَةٍ ءَامِنِينَ ٥٥ لَا يَذُوقُونَ فِيهَا ٱلۡمَوۡتَ إِلَّا ٱلۡمَوۡتَةَ ٱلۡأُولَىٰۖ وَوَقَىٰهُمۡ عَذَابَ ٱلۡجَحِيمِ ٥٦ فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكَۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ٥٧ فَإِنَّمَا يَسَّرۡنَٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ ٥٨ فَٱرۡتَقِبۡ إِنَّهُم مُّرۡتَقِبُونَ ٥٩ ﴾

هرآیینه روز قیامت میعاد ایشان است، همه یکجا. ﴿40﴾روزی که دفع نکند هیچ دوستى از دوست دیگر چیز و نه ایشان را نصرت داده شود. ﴿41﴾مگر آنکه رحم کرد بر او خدا هرآیینه خدا غالب مهربان است. ﴿42﴾هرآیینه درخت زقوم. ﴿43﴾طعام گناهکار است. ﴿44﴾مثل مس گداخته شده بجوشد در شکم‌ها. ﴿45﴾مانند جوشیدن آب گرم گوییم‌اى. ﴿46﴾[گوییم ای فرشتگان]: بگیرید این گناهکار را، پس به سختى بکشیدش به سوى میان دوزخ. ﴿47﴾بار بریزید بالایى سر او از آب گرم که عقوبت است. ﴿48﴾گوییم: بچش هرآیینه تویى به زعم خود بزرگوار گرامى قدر. ﴿49﴾هرآیینه این‏ است آنچه در آن شبهه می‌کردید. ﴿50﴾هرآیینه متقیان در جایگاه با امن باشند. ﴿51﴾در بوستان‌ها و چشمه‌ها. ﴿52﴾بپوشند از حریر نازک و حریر لک رو به روى یکدیگر شده. ﴿53﴾اینچنین باشد حال و کدخدا کنیم ایشان را با حور گشاده چشم. ﴿54﴾بطلبند آنجا هر میوه ایمن شده. ﴿55﴾نچشند آنجا مرگ، لیکن چشنده بودند مرگ نخستین را و نگاهداشت ایشان را خداى از عذاب دوزخ. ﴿56﴾به سبب بخشایش از جانب پروردگار تو، این است فیروزى بزرگ. ﴿57﴾جز این نیست که آسان ساختیم قرآن را به زبان تو تا بود که ایشان پندپذیر شوند. ﴿58﴾پس منتظر باش، هرآیینه ایشان نیز منتظرانند. ﴿59﴾

[1043] یعنی لیلة القدر. [1044] یعنی بر پیغامبر فرود آوردیم آن را. [1045] مترجم گوید: این وعده متحقق شود. خدای تعالی در قریش قحط انداخت تا آنکه از شدتِ جوع یا از کثرت بخار جَوّ چون دودی مصسوس می‌شد و ایشان به خدای تعالی رجوع کردند. خدای تعالی قحط را دور فرمود. باز بر گفر اصرار کردند. خدای تعالی روز بدر از ایشان انتقام کشید که هفتاد کس را از رؤسای ایشان کُشت و هفتاد کس را اسیر ساخت، والله اعلم.