تفسیر و بیان کلمات قرآن

فهرست کتاب

سورۀ يونس

سورۀ يونس

۲- ﴿قَدَمَ صِدۡقٍ﴾: سابقه فضیلت و برتری و مقام عالی.

۳- ﴿ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ﴾: استوایی‌که لایق ذات او تعالی است.

۴- ﴿بِٱلۡقِسۡط﴾: به عدالت.

۴- ﴿حَمِيمٖ﴾: آب جوشان.

۵ _﴿قَدَّرَهُۥ مَنَازِلَ﴾: برای ماه منزلها قرار داد که در آنها سیر می‌کند.

۷- ﴿لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا﴾: چون از رستاخیز منکرند امید دیدار ما را ندارند.

۱۰- ﴿دَعۡوَىٰهُمۡ﴾: دعای آنها.

۱۱- ﴿لَقُضِيَ إِلَيۡهِمۡ أَجَلُهُمۡ﴾: تباه و نابود می‌شدند.

۱۱- ﴿فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ﴾: در سرکشی و کفر ایشان.

۱۱- ﴿يَعۡمَهُون﴾: متحیر و سرگردان باشند.

۱۲- ﴿ٱلضُّرُّ﴾: بلا، رنج و سختی.

۱۲- ﴿دَعَانَا لِجَنۢبِه﴾: بخاطر دور شدن بلا در حالی‌که بر پهلو خوابیده از ما فریادرسی می‌کند.

۱۲- ﴿مَرَّ﴾: پند نگیرد و به کفر خویش ادامه ‌دهد.

۱۳- ﴿ٱلۡقُرُون﴾: ملتها را مثل قوم نوح ÷، عاد و ثمود.

۱۳- ﴿ظَلَمُواْ﴾: ستم کردند با تکذیب پیامبران.

۱۴- ﴿جَعَلۡنَٰكُمۡ خَلَٰٓئِفَ﴾: پس از نابودی آنها شما را جانشین‌شان کردیم.

۱۶- ﴿لَآ أَدۡرَىٰكُم بِهِ﴾: خدا شما را به واسطه من از آن آگاه نمی‌کرد.

۱۷- ﴿لَا يُفۡلِحُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ﴾: گناه‌کاران به مطلوبی دست نمی‌یابند.

۱۸- ﴿سُبۡحَٰنَه﴾: او تعالی پاک و منزه است.

۲۱- ﴿ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُمۡ﴾: به آنها سختی‌ رسیده بود، گرسنگی و قحطی.

۲۱- ﴿لَهُم مَّكۡرٞ﴾: آنان مخالفت و استهزاء می‌کنند.

۲۱- ﴿ٱللَّهُ أَسۡرَعُ مَكۡرًا﴾: جزاء و عقوبت خدا سریعتر است [۲].

۲۲- ﴿رِيحٌ عَاصِفٞ﴾: باد تند.

۲۲- ﴿أُحِيطَ بِهِمۡ﴾: مرگ و نابودی بر آنها حلقه‌زده است.

۲۳- ﴿يَبۡغُون﴾: فساد می‌کنند.

۲۴- ﴿مَثَلُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا﴾: مَثَل زندگانی دنیا در سرعت نابودی و زوال آن.

۲۴- ﴿زُخۡرُفَهَا﴾: شادابی و زیبای آن با انواع گل و گیاه.

۲۴- ﴿أَمۡرُنَا﴾: آفت‌های بنیان برنداز ما.

۲۴- ﴿حَصِيدٗا﴾: مانند گیاه درو شده.

۲۴- ﴿لَّمۡ تَغۡنَ﴾: اصلاً نبوده.

۲۶- ﴿ٱلۡحُسۡنَىٰ﴾: مقام نیکو، جنت.

۲۶- ﴿زِيَادَةٞ﴾: علاوه براین، دیدار خدا هم در آنجا میسر است.

۲۶- ﴿لَا يَرۡهَقُ وُجُوهَهُمۡ﴾: روی آنها را نمی‌پوشاند.

۲۶- ﴿قَتَرٞ﴾: غبار سیاهی.

۲۶- ﴿ذِلَّةٌ﴾: اثر خواری.

۲۷- ﴿عَاصِمٖ﴾: مانعی‌که قهر و عذاب خدا را دور کند.

۲۷- ﴿أُغۡشِيَتۡ وُجُوهُهُمۡ﴾: روی‌ آنها پوشانده شده است.

۲۸- ﴿مَكَانَكُمۡ﴾: دور نروید و در جای خود باشید.

۲۸- ﴿فَزَيَّلۡنَا بَيۡنَهُمۡ﴾: پس بین آنها جدایی می‌افکنیم و پیوندشان را می‌گسلیم.

۳۰- ﴿تَبۡلُوا﴾: خبر دار و آگاه می‌شود یا مشاهده می‌کند.

۳۲- ﴿رَبُّكُمُ ٱلۡحَقُّ﴾: بدون شک ربوبیت او تعالی به دلایل استوار ثابت شده است.

۳۲- ﴿فَأَنَّىٰ تُصۡرَفُونَ﴾: پس چگونه از حق دور و به کفر و گمراهی مایل می‌شوید؟

۳۳- ﴿حَقَّتۡ﴾: ثابت و حتمی ‌شد.

۳۴- ﴿فَأَنَّىٰ تُؤۡفَكُونَ﴾: پس چگونه از راه نیک دور می‌شوید.

۳۵- ﴿لَّا يَهِدِّيٓ﴾: خود نمی‌تواند راه راست را بیابد.

۳۹- ﴿لَمَّا يَأۡتِهِمۡ تَأۡوِيلُهُ﴾: هنوز برای آنها نتیجه و عاقبت وعید قرآن آشکار نشده است.

۴۳- ﴿يَنظُرُ إِلَيۡكَ﴾: دلایل روشن نبوت را مشاهده می‌کند.

۴۷- ﴿بِٱلۡقِسۡطِ﴾: به عدالت در دنیا یا در روز جزاء.

۵۰- ﴿أَرَءَيۡتُم﴾: مرا از عذاب الهی آگاه سازید.

۵۰- ﴿بَيَٰتًا﴾: هنگام شب.

۵۱- ﴿َآلۡـَٰٔنَ﴾: آیا اکنون به وقوع عذاب خدا ایمان می‌آورید؟

۵۳- ﴿يَسۡتَنۢبِ‍ُٔونَكَ﴾: به استهزا در باره عذاب از تو می‌پرسند.

۵۳- ﴿إِي وَرَبِّيٓ﴾: آری، به خدا قسم.

۵۳- ﴿مَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِين﴾: از عذاب خدا نمی‌توانید فرار کنید.

۵۴- ﴿أَسَرُّواْ ٱلنَّدَامَةَ﴾: غم و حسرت خود را پنهان می‌دارند.

۵۹- ﴿أَرَءَيۡتُم﴾: به من خبر دهید.

۵۹- ﴿أَذِنَ لَكُمۡ﴾: خدا شما را از این حلال و حرام گردانیدن باخبر ساخته است.

۵۹- ﴿تَفۡتَرُونَ﴾: آن را به دروغ به خدا نسبت می‌دهید.

۶۱- ﴿مَا تَكُونُ فِي شَأۡنٖ﴾: در هیچ کار مهم و قابل توجهی اقدام نمی‌کنی.

۶۱- ﴿مَا يَعۡزُبُ﴾: پنهان نیست.

۶۱- ﴿مِّثۡقَالِ ذَرَّةٖ﴾: هم وزن کوچک‌ترین مورچه یا گردی.

۶۵- ﴿إِنَّ ٱلۡعِزَّةَ لِلَّهِ﴾: تنها خداست که به ملک خود غلبه و سلطه دارد.

۶۶- ﴿يَخۡرُصُونَ﴾: هر چه که به خدا نسبت می‌دهند، دروغ می‌گویند.

۶۸- ﴿سُبۡحَٰنَه﴾: خدای تعالی از آنچه به او نسبت می‌دهند پاک و منزه است.

۶۸- ﴿سُلۡطَٰنِۢ﴾: حجت روشن.

۷۱- ﴿كَبُرَ عَلَيۡكُم﴾: بر شما دشوار و پر مشقت است.

۷۱- ﴿مَّقَامِي﴾: اقامت من درمیان شما زمان دراز.

۷۱- ﴿فَأَجۡمِعُوٓاْ أَمۡرَكُمۡ﴾: پس به اجرای مکر و حیله خود تصمیم بگیرید.

۷۱- ﴿شُرَكَآءَكُمۡ﴾: همراه با شریکان خود.

۷۱- ﴿غُمَّةٗ﴾: دلتنگی شدید یا مبهم.

۷۱- ﴿ٱقۡضُوٓاْ إِلَيَّ﴾: هرچه می‌خواهید در حق من انجام دهید.

۷۱- ﴿لَا تُنظِرُونِ﴾: مهلتم ندهید.

۷۳- ﴿جَعَلۡنَٰهُمۡ خَلَٰٓئِفَ﴾: آنها را جانشین غرق شدگان کردیم.

۷۴- ﴿نَطۡبَعُ﴾: مهر می‌نهیم.

۷۸- ﴿لِتَلۡفِتَنَا﴾: تا ما را منصرف سازی.

۸۳- ﴿أَن يَفۡتِنَهُمۡ﴾: که فرعون آنها را شکنجه کند.

۸۵- ﴿لَا تَجۡعَلۡنَا فِتۡنَةٗ﴾: ما را محل شکنجه قرار نده.

۸۷- ﴿تَبَوَّءَا لِقَوۡمِكُمَا...﴾: برای قوم خود بسازید...

۸۷- ﴿قِبۡلَة﴾: مساجد سوی کعبه یا جای ادای نماز.

۸۸- ﴿ٱطۡمِسۡ عَلَىٰٓ أَمۡوَٰلِهِمۡ﴾: اموالشان را تلف کن.

۸۸- ﴿وَٱشۡدُدۡ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ﴾: بر دل‌های ایشان مهر بنه.

۹۰- ﴿بَغۡيٗا وَعَدۡوًا﴾: به قصد ستم و تجاوز.

۹۱- ﴿آلۡـَٰٔنَ﴾: آیا اکنون که به هلاکت خود یقین کردی ایمان می‌آوری.

۹۲- ﴿ءَايَةٗ﴾: عبرتی.

۹۳- ﴿بَوَّأۡنَا﴾: مسکن دادیم.

۹۳- ﴿مُبَوَّأَ صِدۡقٖ﴾: منزل درست و پسندیده.

۹۴- ﴿ٱلۡمُمۡتَرِينَ﴾: شک کنندگان.

۹۸- ﴿عَذَابَ ٱلۡخِزۡيِ﴾: عذاب رسوایی و ذلت را.

۱۰۰- ﴿يَجۡعَلُ ٱلرِّجۡسَ﴾: عذاب یا انتقام را می‌نهد.

۱۰۵- ﴿أَقِمۡ وَجۡهَكَ لِلدِّينِ﴾: همه هستی خود را صرف دین حنیف کن.

۱۰۵- ﴿حَنِيفٗا﴾: دین پاک و جدا از همه ادیان باطل.

۱۰۸- ﴿بِوَكِيل﴾: مراقب که کار شما به من سپرده شده باشد.

[۲] حقیقت مکر، برنامه‌ریزی محکم برای مجازات مجرم است به گونه‌ای که او باخبر نشود؛ و از عقوبت و مجازات مطلق،‌ خاص‌تر است زیرا مکر عقوبت ویژه است. (برگرفته از مقاله‌ «التعقیبات المفیدة على کتاب کلمات القرآن تفسیر وبیان للشیخ مخلوف»، نوشته‌ای دکتر محمد بن عبدالرحمن الخمیس).