تفسیر و بیان کلمات قرآن

فهرست کتاب

سورۀ احزاب

سورۀ احزاب

۱- ﴿ٱتَّقِ ٱللَّهَ﴾: همواره از خدا بترس یا پرهیزگاری را افزون نما.

۳- ﴿وَكِيلٗا﴾: مراقب.

۴- ﴿تُظَٰهِرُونَ مِنۡهُنَّ﴾: آنها را مثل مادر بر خود حرام می‌کنید.

۴- ﴿أَدۡعِيَآءَكُمۡ﴾: فرزند خوانده‌های شما را.

۵- ﴿أَقۡسَطُ﴾: عادلانه‌تر.

۵- ﴿مَوَٰلِيكُمۡ﴾: دوستان دینی شما هستند.

۶- ﴿أَوۡلَىٰ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ﴾: مهربان‌تر و سودمندتر است به مؤمنان.

۶- ﴿أَزۡوَٰجُهُۥٓ أُمَّهَٰتُهُمۡ﴾: همسرانش مثل مادرند به مسلمانان در حرمت نکاح و قدر و منزلت.

۶- ﴿أُوْلُواْ ٱلۡأَرۡحَامِ﴾: خویشاوندان.

۷- ﴿مِيثَٰقَهُم﴾: پیمان آنها را، هر چه برعهده دارند بجا کنند.

۷- ﴿مِّيثَٰقًا غَلِيظٗا﴾: پیمان استوار به وفا.

۹- ﴿جَآءَتۡكُمۡ جُنُودٞ﴾: لشکرهای بزرگ به سوی شما آمدند، روز خندق سال پنجم هجرت.

۱۰- ﴿زَاغَتِ ٱلۡأَبۡصَٰرُ﴾: چشمها از دهشت و حیرت کج و دیگرگون شدند.

۱۰- ﴿بَلَغَتِ ٱلۡقُلُوبُ ٱلۡحَنَاجِرَ﴾: دلها به گلو رسید، تمثیل است برای شدّت ترس.

۱۱- ﴿ٱبۡتُلِيَ ٱلۡمُؤۡمِنُون﴾: مؤمنان در سختی‌ها آزمایش شدند.

۱۱- ﴿زُلۡزِلُواْ﴾: از شدّت ترس بسیار مضطرب شدند.

۱۲- ﴿غُرُورٗا﴾: وعده بیهوده یا فریب.

۱۳- ﴿يَثۡرِبَ﴾: نام سابق مدینه است.

۱۳- ﴿لَا مُقَامَ لَكُمۡ﴾: اینجا محل اقامت شما نیست.

۱۳- ﴿إِنَّ بُيُوتَنَا عَوۡرَةٞ﴾: خانه‌های ما دور و بیم تجاوز دشمن در آنجا است.

۱۳- ﴿فِرَارٗا﴾: فرار از جنگ در صف مسلمانها.

۱۴- ﴿مِّنۡ أَقۡطَارِهَا﴾: از اطراف و نواحی مدینه.

۱۴- ﴿سُئِلُواْ ٱلۡفِتۡنَة﴾: از آنها خواسته شود که با مسلمانها بجنگند.

۱۴- ﴿مَا تَلَبَّثُواْ بِهَآ﴾: جنگ را به تأخیر نمی‌اندازند.

۱۷- ﴿يَعۡصِمُكُم مِّنَ ٱللَّهِ﴾: حکم و مشیت او را از شما دور می‌کند.

۱۸- ﴿ٱلۡمُعَوِّقِينَ﴾: گروهی از شما که مردم را از همکاری با رسول خدا منع می‌کردند.

۱۸- ﴿هَلُمَّ إِلَيۡنَا﴾: پیش ما بیایید یا خود را به ما نزدیک بسازید.

۱۸- ﴿ٱلۡبَأۡسَ﴾: جنگ.

۱۹- ﴿أَشِحَّةً عَلَيۡكُمۡ﴾: به چیزهای‌که در نفع شماست بخالت می‌کنند.

۱۹- ﴿يُغۡشَىٰ عَلَيۡهِ مِنَ ٱلۡمَوۡتِ﴾: از سختی‌ مرگ بیهوش می‌شود.

۱۹- ﴿سَلَقُوكُم﴾: به شما طعنه می‌زنند و آزار می‌رسانند.

۱۹- ﴿بِأَلۡسِنَةٍ حِدَاد﴾: با زبان درازی.

۱۹- ﴿أَشِحَّةً عَلَى ٱلۡخَيۡرِ﴾: حریص بر مال و غنیمت.

۱۹- ﴿فَأَحۡبَطَ ٱللَّهُ﴾: خدا باطل کرد.

۲۰- ﴿بَادُونَ فِي ٱلۡأَعۡرَابِ﴾: با اعراب در بادیه بودند.

۲۱- ﴿أُسۡوَةٌ حَسَنَةٞ﴾: سرمشق نیکو در همه امور.

۲۳- ﴿قَضَىٰ نَحۡبَهُ﴾: به پیمان خود وفا کردند یا جام شهادت نوشیدند.

۲۶- ﴿ٱلَّذِينَ ظَٰهَرُوهُم﴾: یهود بنی‌قریظه که به احزاب کمک کردند.

۲۶- ﴿صَيَاصِيهِم﴾: از قلعه‌های مستحکم خود.

۲۶- ﴿ٱلرُّعۡبَ﴾: ترس شدید.

۲۸- ﴿أُمَتِّعۡكُنَّ﴾: به شما متعه طلاق بدهم.

۲۸- ﴿أُسَرِّحۡكُنَّ﴾: طلاقتان نمایم.

۲۸- ﴿سَرَاحٗا جَمِيلٗا﴾: طلاق حسن که ضرر و زیان در آن نیست.

۳۰- ﴿بِفَٰحِشَةٖ مُّبَيِّنَةٖ﴾: گناه کبیره.

۳۱- ﴿مَن يَقۡنُتۡ مِنكُنَّ﴾: هرکه از شما فرمانبرداری کند.

۳۲- ﴿فَلَا تَخۡضَعۡنَ بِٱلۡقَوۡلِ﴾: با مردان به لهجۀ نرم و با آب و تاب سخن نگویید.

۳۳- ﴿قَرۡنَ فِي بُيُوتِكُنَّ﴾: شما و دیگر زنان در خانه‌های خود بمانید.

۳۳- ﴿لَا تَبَرَّجۡنَ﴾: زینتی را که ستر آن واجب است آشکار نسازید.

۳۳- ﴿ٱلۡجَٰهِلِيَّةِ ٱلۡأُولَىٰ﴾: جاهلیت پیش از اسلام.

۳۳- ﴿ٱلرِّجۡسَ﴾: گناه یا نقص را.

۳۴- ﴿وَٱلۡحِكۡمَةِ﴾: سیرت پیامبر یا احکام قرآن.

۳۵- ﴿ٱلۡقَٰنِتِينَ﴾: مردانی‌که مطیع فرمان خدا هستند.

۳۶- ﴿ٱلۡخِيَرَةُ﴾: اختیار.

۳۷- ﴿وَطَرٗا﴾: حاجت خود را، کنایه از طلاق است.

۳۷- ﴿حَرَجٞ﴾: هیچ گناهی.

۳۷- ﴿أَدۡعِيَآئِهِمۡ﴾: فرزند خوانده‌هایشان، قبل از نسخ فرزند خواندگی.

۳۸- ﴿فَرَضَ ٱللَّهُ لَهُ﴾: خدا بر او قسمت کرده یا مقدر گردانیده یا بر او حلال کرده.

۳۸- ﴿خَلَوۡاْ مِن قَبۡلُ﴾: پیامبرانی‌که پیش از تو گذشتند.

۳۹- ﴿حَسِيبٗا﴾: محاسب اعمال.

۴۲- ﴿بُكۡرَةٗ وَأَصِيلًا﴾: اول و آخر روز.

۴۹- ﴿سَرَاحٗا جَمِيلٗا﴾: رها کردن نیکو و عاری از آزار و منع واجب.

۵۰- ﴿ءَاتَيۡتَ أُجُورَهُنَّ﴾: مهرهای ایشان را داده‌ای.

۵۰- ﴿أَفَآءَ ٱللَّهُ عَلَيۡكَ﴾: خدا از راه غنیمت به تو داده است.

۵۱- ﴿تُرۡجِي﴾: به تأخیر اندازی و همبستر نشوی.

۵۱- ﴿تُ‍ٔۡوِيٓ إِلَيۡكَ﴾: همدم خود کنی و با او همبستر شوی.

۵۱- ﴿ٱبۡتَغَيۡتَ﴾: خواستی.

۵۱- ﴿عَزَلۡتَ﴾: کنار زده‌ای.

۵۱- ﴿ذَٰلِكَ أَدۡنَىٰٓ أَن تَقَرَّ أَعۡيُنُهُنَّ﴾: این‌که خودت را در مورد معاشرت با آنها مخیر ساختیم مایه مسرت و رضایت آنهاست چون می‌دانند این کار به دستور خداست.

۵۲- ﴿رَّقِيبٗا﴾: مراقب.

۵۳- ﴿غَيۡرَ نَٰظِرِينَ إِنَىٰهُ﴾: منتظر پختن غذا نباشید.

۵۳- ﴿فَٱنتَشِرُواْ﴾: پراکنده شوید و در نزد او درنگ نکنید.

۵۳- ﴿سَأَلۡتُمُوهُنَّ مَتَٰعٗا﴾: حاجت قابل استفاده را از آنها خواستید.

۵۶- ﴿يُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِيِّ﴾: بر پیامبر درود می‌فرستند.

۵۸- ﴿بُهۡتَٰنٗا﴾: کاربد یا دروغ بسیار زشت.

۵۹- ﴿يُدۡنِينَ عَلَيۡهِنَّ﴾: برخود بیندازند.

۵۹- ﴿جَلَٰبِيبِهِنَّ﴾: چادرهای خود را.

۶۰- ﴿وَٱلۡمُرۡجِفُونَ﴾: آنهای‌که خبرهای دروغ را پخش می‌کنند.

۶۰- ﴿لَنُغۡرِيَنَّكَ بِهِمۡ﴾: تو را بر آنها مسلط می‌کنیم.

۶۱- ﴿ثُقِفُوٓا﴾: یافت شوند و به دست آیند.

۶۸- ﴿ضِعۡفَيۡنِ﴾: دو چند.

۶۹- ﴿وَجِيهٗا﴾: با جاه و مقام و مستجاب الدعوه.

۷۰- ﴿قَوۡلٗا سَدِيدٗا﴾: سخن درست یا راست یا پیام‌آور حق.

۷۲- ﴿عَرَضۡنَا ٱلۡأَمَانَةَ﴾: تکالیف، اوامر و نواهی را عرضه کردیم.

۷۲- ﴿فَأَبَيۡنَ﴾: نپذیرفتند.

۷۲- ﴿أَشۡفَقۡنَ مِنۡهَا﴾: از خیانت در آن ترسیدند.