تفسیر و بیان کلمات قرآن

فهرست کتاب

سورۀ حِجْر

سورۀ حِجْر

۲- ﴿رُّبَمَا﴾: «رُبَّ» برای تقلیل و «ما» زاید است، چه بسا.

۳- ﴿ذَرۡهُم﴾: به حال خود رهاشان کن.

۴- ﴿لَهَا كِتَابٞ﴾: زمان آن معلوم و در لوح محفوظ نوشته است.

۷- ﴿لَّوۡ مَا تَأۡتِينَا﴾: چرا برای ما نمی‌آوری.

۸- ﴿إِلَّا بِٱلۡحَقِّ﴾: جز به مقتضای حکمت.

۹- ﴿ٱلذِّكۡرَ﴾: قرآن را.

۱۰- ﴿شِيَعِ ٱلۡأَوَّلِينَ﴾: گروه‌های ملت‌های پیشین.

۱۲- ﴿نَسۡلُكُهُ﴾: قرآن را داخل می‌کنیم در حالی‌که به آن استهزا می‌کنند.

۱۳- ﴿خَلَتۡ سُنَّةُ ٱلۡأَوَّلِينَ﴾: این سنت الهی است که هر‌کس پیامبران را تکذیب کند نابود می‌شود.

۱۴- ﴿يَعۡرُجُون﴾: مشرکان صعود کنند و فرشتگان و اشیای شگفت‌انگیز را ببینند.

۱۵- ﴿سُكِّرَتۡ أَبۡصَٰرُنَا﴾: چشم بندی است.

۱۶- ﴿بُرُوجٗا﴾: منازلی برای ستارگان سیار.

۱۷- ﴿رَّجِيمٍ﴾: مطرود یا مرجوم با ستارگان.

۱۸- ﴿ٱسۡتَرَقَ ٱلسَّمۡعَ﴾: دزدیده و پنهانی از عالم بالا چیزی را گوش داد.

۱۸- ﴿فَأَتۡبَعَهُۥ﴾: به او می‌رسد.

۱۸- ﴿شِهَابٞ﴾: شعله آتش که به سرعت از آسمان پایین می‌آید.

۱۸- ﴿مُّبِينٞ﴾: آشکار به چشم بینندگان.

۱۹- ﴿ٱلۡأَرۡضَ مَدَدۡنَٰهَا﴾: زمین را بخاطر بهره‌گیری از آن گسترش دادیم.

۱۹- ﴿رَوَٰسِيَ﴾: کوه‌های پا بر جا تا تکان نخورد.

۱۹- ﴿مَّوۡزُونٖ﴾: اندازه کرده شد به میزان حکمت.

۲۰- ﴿مَعَٰيِشَ﴾: خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها را که وسیله زندگانی شماست.

۲۱- ﴿عِندَنَا خَزَآئِنُهُۥ﴾: ما به ایجاد و تدبیر خزانه‌های ارزاق توانا هستیم.

۲۱- ﴿نُنَزِّلُهُۥ﴾: او را ایجاد می‌کنیم یا عطا می‌نماییم.

۲۱- ﴿بِقَدَرٖ مَّعۡلُومٖ﴾: به اندازه معین به مقتضای حکمت.

۲۲- ﴿ٱلرِّيَٰحَ لَوَٰقِحَ﴾: بادها را که ابر یا آب را می‌‌برند یا درخت‌ها را آبستن می‌کنند.

۲۳- ﴿نَحۡنُ ٱلۡوَٰرِثُون﴾: بعد از نابودی آفرینش ما پاینده و باقی هستیم.

۲۶- ﴿صَلۡصَٰلٖ﴾: گِل خشک مانند سفال.

۲۶- ﴿حَمَإٖ﴾: گِل سیاه و تغییر یافته.

۲۷- ﴿نَّارِ ٱلسَّمُومِ﴾: باد نهایت گرم و کشنده.

۲۹- ﴿سَوَّيۡتُهُ﴾: شکل و صورت او را کامل کردم به جهت دمیدن روح.

۲۹- ﴿سَٰجِدِين﴾: سجده کنید سجده سلام و تحیت نه سجده عبادت.

۳۱- ﴿أَبَىٰٓ﴾: از کبر و سرکشی امتناع کرد.

۳۲- ﴿مَا لَكَ﴾: هدفت چیست یا عذرت چیست.

۳۴- ﴿رَجِيم﴾: از رحمت خدا دوری.

۳۵- ﴿ٱللَّعۡنَةَ﴾: به غضب از خود دور کردن.

۳۶- ﴿فَأَنظِرۡنِيٓ﴾: مهلتم بده و مرگم را به تأخیر انداز.

۳۸- ﴿ٱلۡوَقۡتِ ٱلۡمَعۡلُومِ﴾: وقت نفخه اول.

۳۹- ﴿لَأُغۡوِيَنَّهُمۡ﴾: آنها را گمراه می‌کنم.

۴۰- ﴿ٱلۡمُخۡلَصِينَ﴾: کسانی‌که به طاعت خود برگزیده‌ای.

۴۱- ﴿صِرَٰطٌ عَلَيَّ﴾: راهی است که مراعات آن بر من واجب.

۴۲- ﴿سُلۡطَٰنٌ﴾: تسلط و توانایی بر گمراه کردن.

۴۴- ﴿جُزۡءٞ مَّقۡسُومٌ﴾: گروه معین متمایز از دیگران.

۴۷- ﴿غِلٍّ﴾: کینه، عناد و دشمنی.

۴۸- ﴿نَصَبٞ﴾: هیچ خستگی و رنجی.

۵۱- ﴿ضَيۡفِ إِبۡرَٰهِيمَ﴾: مهمانان او که از فرشتگان بودند.

۵۲- ﴿وَجِلُون﴾: هراسانیم.

۵۵- ﴿ٱلۡقَٰنِطِينَ﴾: نومید از خیر یا فرزند.

۵۷- ﴿فَمَا خَطۡبُكُمۡ﴾: کار مهم شما چیست؟

۶۰- ﴿قَدَّرۡنَآ﴾: دانستیم یا حکم کردیم.

۶۲- ﴿قَوۡمٞ مُّنكَرُونَ﴾: گروهی ناآشنایید، من شما را نمی‌شناسم.

۶۳- ﴿فِيهِ يَمۡتَرُونَ﴾: در آمدن عذاب شک داشتند و تو را تکذیب می‌کردند.

۶۵- ﴿بِقِطۡعٖ مِّنَ ٱلَّيۡلِ﴾: به قسمتی از شب یا آخر آن.

۶۵- ﴿ٱتَّبِعۡ أَدۡبَٰرَهُمۡ﴾: از دنبال آنها برو تا از احوال‌شان با خبر باشی.

۶۶- ﴿وَقَضَيۡنَآ إِلَيۡهِ﴾: به لوط وحی فرستادیم.

۶۶- ﴿دَابِرَ هَٰٓؤُلَآءِ﴾: آخرین نفر آنها، جمیع آنها.

۶۶- ﴿مُّصۡبِحِينَ﴾: هنگام صبح.

۷۰- ﴿عَنِ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴾: از پناه دادن و مهمان کردن مردم.

۷۲- ﴿لَعَمۡرُك﴾: ای محمد، به جان تو سوگند.

۷۲- ﴿سَكۡرَتِهِمۡ﴾: بی‌‌راهی و گمراهی خود.

۷۲- ﴿يَعۡمَهُون﴾: راه راست را نمی‌دیدند یا حیران بودند.

۷۳- ﴿ٱلصَّيۡحَةُ﴾: آواز کشنده از آسمان.

۷۳- ﴿مُشۡرِقِينَ﴾: وقت آفتاب برآمدن.

۷۴- ﴿سِجِّيلٍ﴾: گِل سخت پخته شده با آتش.

۷۵- ﴿لِّلۡمُتَوَسِّمِينَ﴾: به اهل فراست و اندیشه.

۷۶- ﴿لَبِسَبِيلٖ مُّقِيمٍ﴾: بر سر راه معلوم، ثابت و پر رفت و آمد قرار دارد.

۷۸- ﴿أَصۡحَٰبُ ٱلۡأَيۡكَةِ﴾: باشندگان سرزمین پر درخت و درهم پیچیده، قوم شعیب.

۷۹- ﴿إِنَّهُمَا﴾: شهرهای قوم لوط و ایکه.

۷۹- ﴿لَبِإِمَامٖ مُّبِينٖ﴾: در سر راه آشکار هستند که در آنجا سفر می‌کنند.

۸۰- ﴿ٱلۡحِجۡرِ﴾: دیار ثمود بین مدینه و شام.

۸۳- ﴿مُصۡبِحِينَ﴾: هنگام صبح.

۸۷- ﴿سَبۡعٗا﴾: سوره فاتحه که هفت آیه است.

۸۷- ﴿مِّنَ ٱلۡمَثَانِي﴾: قرائت آن در نماز تکرار می‌شود «مِن» بیانیه است.

۸۸- ﴿أَزۡوَٰجٗا مِّنۡهُمۡ﴾: گروه‌های از کفار.

۸۸- ﴿وَٱخۡفِضۡ جَنَاحَكَ﴾: فروتنی کن و نرمی نما.

۹۰- ﴿ٱلۡمُقۡتَسِمِينَ﴾: تقسیم کنندگان، اهل کتاب.

۹۱- ﴿عِضِينَ﴾: بخش بخش، به قسمتی از قرآن ایمان آوردند و به قسمتی کافر شدند.

۹۴- ﴿فَٱصۡدَعۡ بِمَا تُؤۡمَرُ﴾: رسالت خویش را آشکار کن یا اجرا نما.

۹۹- ﴿ٱلۡيَقِينُ﴾: مرگ ‌که وقوع آن یقینی است.