تفسیر و بیان کلمات قرآن

فهرست کتاب

سورۀ فاطر

سورۀ فاطر

۱- ﴿فَاطِرِ﴾: ایجاد کننده.

۲- ﴿مَّا يَفۡتَحِ ٱللَّهُ﴾: آنچه خدا بفرستد.

۳- ﴿فَأَنَّىٰ تُؤۡفَكُونَ﴾: پس چگونه از توحید اوتعالی برگردانده می‌شوند.

۵- ﴿فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ﴾: آرایش و لذتهای دنیا شما را نفریبد.

۵- ﴿ٱلۡغَرُورُ﴾: هر چه بفریبد و حیله کند از قبیل شیطان و غیره.

۸- ﴿فَلَا تَذۡهَبۡ نَفۡسُكَ عَلَيۡهِمۡ حَسَرَٰتٍ﴾: از غم و اندوه اینها که چرا در کفر روانند جانت از دست نرود.

۹- ﴿فَتُثِيرُ سَحَابٗا﴾: باد ابرها را حرکت می‌دهد.

۹- ﴿ٱلنُّشُورُ﴾: زنده شدن مرده‌ها برای جزاء.

۱۰- ﴿يُرِيدُ ٱلۡعِزَّةَ﴾: شرف و قدرت می‌خواهد.

۱۰- ﴿ٱلۡكَلِمُ ٱلطَّيِّبُ﴾: کلمه توحید و تمام عبادت‌های‌که با زبان انجام می‌شود.

۱۰- ﴿ٱلۡعَمَلُ ٱلصَّٰلِحُ يَرۡفَعُهُ﴾: خدا عمل صالح را بالا می‌برد و می‌پذیرد. [۵]

۱۰- ﴿يَبُور﴾: باطل می‌گردد.

۱۱- ﴿أَزۡوَٰجٗا﴾: ذکور و اناث.

۱۱- ﴿مُّعَمَّرٖ﴾: عمر دراز.

۱۲- ﴿عَذۡبٞ فُرَاتٞ﴾: پاکیزه، شیرین و گوارا.

۱۲- ﴿سَآئِغٞ شَرَابُهُ﴾: آبش گوارا و خوشمزه است.

۱۲- ﴿مِلۡحٌ أُجَاجٞ﴾: بسیار شور یا تلخ.

۱۲- ﴿حِلۡيَةٗ﴾: لؤلؤ و مرجان.

۱۲- ﴿مَوَاخِرَ﴾: بوسیله باد جاری هستند.

۱۳- ﴿يُولِجُ﴾: داخل می‌کند.

۱۳- ﴿لِأَجَلٖ مُّسَمّٗى﴾: تا روز معین یعنی روز قیامت.

۱۳- ﴿قِطۡمِيرٍ﴾: پوست نازک هسته خرما.

۱۸- ﴿لَا تَزِرُ وَازِرَةٞ...﴾: هیچ گناه‌کاری بر دوش نمی‌کشد...

۱۸- ﴿مُثۡقَلَة﴾: کسی‌که بار گناهش سنگین است.

۱۸- ﴿حِمۡلِهَا﴾: بار گناهان سنگینش را.

۱۸- ﴿تَزَكَّىٰ﴾: از کفر و گناه پاکی اختیار کند.

۲۱- ﴿ٱلۡحَرُورُ﴾: گرمای شدید به شب مانند ‌باد سوزان.

۲۵- ﴿بِٱلزُّبُرِ﴾: به کتابها مثل صحیفه ابراهیم و تورات موسی‌علیهما السلام.

۲۶- ﴿كَانَ نَكِيرِ﴾: انکار من بر آنها به ویرانی و نابودی‌شان بود.

۲۷- ﴿جُدَدُۢ﴾: راه‌ها با رنگ‌های مختلف.

۲۷- ﴿غَرَابِيبُ سُودٞ﴾: نهایت سیاه مانند زاغ.

۲۹- ﴿لَّن تَبُورَ﴾: کساد یا نابود نمی‌گردد.

۳۲- ﴿ظَالِمٞ لِّنَفۡسِهِ﴾: گناهانش بر حسناتش رجحان یابد.

۳۲- ﴿مُّقۡتَصِدٞ﴾: حسنات و گناهانش برابر باشد.

۳۲- ﴿سَابِقُۢ بِٱلۡخَيۡرَٰتِ﴾: حسناتش بر گناهانش رجحان یابد.

۳۴- ﴿ٱلۡحَزَنَ﴾: هر چیز اندوه‌آور.

۳۵- ﴿دَارَ ٱلۡمُقَامَةِ﴾: بهشت.

۳۵- ﴿نَصَبٞ﴾: رنج و مشقت.

۳۵- ﴿لُغُوب﴾: رنج از خستگی و ناتوانی.

۳۷- ﴿هُمۡ يَصۡطَرِخُونَ﴾: آنها به شدت فریاد می‌کنند و کمک می‌خواهند.

۳۹- ﴿جَعَلَكُمۡ خَلَٰٓئِفَ﴾: شما را جانشین گذشتگان قرار داده.

۳۹- ﴿مَقۡتٗا﴾: غضب شدید، خواری و حقارت.

۴۰- ﴿أَرَءَيۡتُمۡ شُرَكَآءَكُمُ﴾: به من از شریک‌های خود خبر دهید.

۴۰- ﴿أَمۡ لَهُمۡ شِرۡكٞ﴾: آیا آنها در آفرینش با خدا شریکند.

۴۰- ﴿غُرُورًا﴾: باطل یا فریب.

۴۲- ﴿جَهۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡ﴾: سخت‌ترین سوگند.

۴۲- ﴿نُفُورًا﴾: دوری و فرار از حق.

۴۳- ﴿مَكۡرَ ٱلسَّيِّيِٕ﴾: حیله‌گریهای ناشایست، در برابر پیامبر.

۴۳- ﴿لَا يَحِيقُ﴾: احاطه نمی‌کند یا نازل نمی‌شود.

۴۳- ﴿فَهَلۡ يَنظُرُونَ﴾: انتظار ندارند.

۴۳- ﴿سُنَّتَ ٱلۡأَوَّلِينَ﴾: سنت گذشتکان را، سنت الهی‌که به جرم تکذیب انبیاء به عذاب گرفتار شوند.

[۵] این یکی از دو قول در تفسیر این آیه است. و قول دوم این است که کردار نیک، سخن نیک را بالا می‌برد، زیرا کردار، برهانِ راستین بودن انسان در سخن نیکش است. بنابراین، هرگاه کردار شخص سخنش را تصدیق کند و گردارش مطابق گفتارش باشد، شایسته و سزاوار این است که الله آن را بالا برده و بپذیرد. و این آیه یکی از بزرگ‌ترین حجت‌های اهل سنت علیه اهل بدعت در باب اثبات صفت علو الله متعال است. (نگا: تفسیر ابن کثیر ۵/۵۷۲-۵۷۳). (برگرفته از مقاله‌ «التعقیبات المفیدة على کتاب کلمات القرآن تفسیر وبیان للشیخ مخلوف»، نوشته‌ای دکتر محمد بن عبدالرحمن الخمیس).