تفسیر و بیان کلمات قرآن

فهرست کتاب

سورۀ مؤمنون

سورۀ مؤمنون

۱- ﴿أَفۡلَحَ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ﴾: مؤمنان کامیاب و سعادتمند شدند و نجات یافتند.

۲- ﴿خَٰشِعُونَ﴾: فروتن، ترسان و آرام باشند.

۳- ﴿ٱللَّغۡوِ﴾: گفتار و کردار ناپسند.

۷- ﴿ٱلۡعَادُونَ﴾: از حلال به حرام تجاوز کردند.

۱۱- ﴿ٱلۡفِرۡدَوۡس﴾: عالی‌ترین و بهترین جای بهشت.

۱۲- ﴿سُلَٰلَةٖ﴾: شیره‌ای‌که از غذا به وجود آمده است.

۱۳- ﴿قَرَارٖ مَّكِينٖ﴾: جای مطمئن، رَحم.

۱۴- ﴿عَلَقَةٗ﴾: خون بسته.

۱۴- ﴿مُضۡغَة﴾: تکه‌ای گوشت به اندازه‌ای‌‌که جویده شود.

۱۴- ﴿خَلۡقًا ءَاخَرَ﴾: متفاوت از اول با دمیدن روح در آن.

۱۴- ﴿فَتَبَارَكَ ٱللَّهُ﴾: خدا بزرگ یا خیر و احسانش فراوان است.

۱۴- ﴿أَحۡسَنُ ٱلۡخَٰلِقِينَ﴾: زبردست و ماهرترین آفرینندگان است.

۱۷- ﴿سَبۡعَ طَرَآئِقَ﴾: هفت طبقه آسمان یا راه‌های رفت و آمد فرشتگان یا مدار ستارگان.

۱۸- ﴿بِقَدَرٖ﴾: به اندازه نیاز و مصالح انسان.

۲۰- ﴿شَجَرَةٗ﴾: درخت زیتون.

۲۰- ﴿بِٱلدُّهۡنِ﴾: میوه آن دارای روغن زیتون است.

۲۰- ﴿صِبۡغٖ لِّلۡأٓكِلِينَ﴾: خورش انسان که با نان خوره شود.

۲۱- ﴿ٱلۡأَنۡعَٰمِ﴾: شتر،گاو، گوسفند و بز.

۲۱- ﴿لَعِبۡرَةٗ﴾: پند و اندرز و نشانه قدرت و رحمت خداست.

۲۲- ﴿عَلَيۡهَا﴾: بر شتر.

۲۴- ﴿ٱلۡمَلَؤُاْ﴾: سران و بزرگان قوم.

۲۴- ﴿يَتَفَضَّلَ عَلَيۡكُمۡ﴾: ریاست شما را بدست گیرد.

۲۵- ﴿بِهِۦ جِنَّةٞ﴾: گرفتار جنون شده یا جن عقل او را برده است.

۲۵- ﴿فَتَرَبَّصُواْ بِهِ﴾: در باه او صبر کنید و در انتظار بمانید.

۲۷- ﴿بِأَعۡيُنِنَا﴾: در حفظ و مراقبت ما.

۲۷- ﴿فَارَ ٱلتَّنُّورُ﴾: آب از تنور نان فوران کرد.

۲۷- ﴿فَٱسۡلُكۡ فِيهَا﴾: درکشتی داخل شو.

۲۹- ﴿مُنزَلٗا﴾: جای فرود آمدن.

۳۰- ﴿لَمُبۡتَلِينَ﴾: همانا بند‌‌‌گان خود را با این آیات می‌آزمایم.

۳۱- ﴿قَرۡنًا ءَاخَرِينَ﴾: قومی دیگر را، عاد اول قوم هود.

۳۳- ﴿أَتۡرَفۡنَٰهُمۡ﴾: نعمت فراوان به آنها دادیم اما ناسپاسی کردند.

۳۶- ﴿هَيۡهَاتَ﴾: وقوع این وعده‌ها بسیار بعید است.

۴۱- ﴿فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّيۡحَةُ﴾: پس آواز جبریل یا عذاب بنیان برانداز دیگر آنها را گرفت.

۴۱- ﴿فَجَعَلۡنَٰهُمۡ غُثَآءٗ﴾: پس مانند کف روی سیل نابودشان ساختیم.

۴۱- ﴿فَبُعۡدٗا...﴾: نابود باد یا از رحمت حق دور باد...

۴۲- ﴿قُرُونًا ءَاخَرِينَ﴾: ملت‌های دیگری را.

۴۴- ﴿تَتۡرَا﴾: پی‌درپی در زمانهای مختلف.

۴۴- ﴿جَعَلۡنَٰهُمۡ أَحَادِيثَ﴾: ایشان را تنها داستان‌های شگفت انگیز قرار دادیم.

۴۵- ﴿سُلۡطَٰنٖ مُّبِينٍ﴾: حجت روشن و آشکار کننده حق.

۴۶- ﴿قَوۡمًا عَالِينَ﴾: گروه متکبر یا ستمگر مغرور.

۵۰- ﴿ءَاوَيۡنَٰهُمَآ﴾: آن دو را رساندیم.

۵۰- ﴿إِلَىٰ رَبۡوَةٖ﴾: به جایی بلندتر از نقاط دیگر.

۵۰- ﴿مَعِينٖ﴾: چشمه آب روان و زلال.

۵۲- ﴿أُمَّتُكُمۡ﴾: ملت و شریعت شما.

۵۳- ﴿فَتَقَطَّعُوٓاْ أَمۡرَهُم﴾: امور دین خود را به پراکندگی کشاندند.

۵۳- ﴿زُبُرٗا﴾: به گروه‌ها و فرقه‌های مختلف.

۵۴- ﴿غَمۡرَتِهِمۡ﴾: جهالت و گمراهی‌شان.

۵۵- ﴿أَنَّمَا نُمِدُّهُم بِهِۦ﴾: آنچه به کمک آنها قرار می‌دهیم.

۵۷- ﴿مُّشۡفِقُونَ﴾: ترسان و هراسانند.

۶۰- ﴿يُؤۡتُونَ مَآ ءَاتَواْ﴾: زکات و صدقات می‌‌دهند.

۶۰- ﴿قُلُوبُهُمۡ وَجِلَةٌ﴾: دلهایشان هراسان است که مبادا اعمال‌شان قبول نشود.

۶۲- ﴿وُسۡعَهَا﴾: به اندازه طاقتش، از اعمال.

۶۳- ﴿غَمۡرَة﴾: جهالت و غفلت.

۶۴- ﴿مُتۡرَفِيهِم﴾: ثروتمندان‌شان را ‌که ثروت آنها را گمراه و ناسپاس ساخته است.

۶۴- ﴿يَجۡ‍َٔرُون﴾: به پیشگاه خدا زاری‌ و ناله می‌کنند.

۶۶- ﴿تَنكِصُون﴾: از پذیرش آن اعراض می‌کردید.

۶۷- ﴿مُسۡتَكۡبِرِينَ بِهِ﴾: به اهل حرم بودن می‌بالیدید و خود را بزرگ می‌شمردید.

۶۷- ﴿سَٰمِرٗا﴾: به اطراف آن جلسات شب نشینی تشکیل می‌دادید.

۶۷- ﴿تَهۡجُرُون﴾: نسبت به قرآن سخن زشت و یاوه می‌گفتید.

۷۰- ﴿بِهِۦ جِنَّةُۢ﴾: گرفتار جنون شده است.

۷۱- ﴿بِذِكۡرِهِمۡ﴾: قرآن را که مایه افتخار و شرف آنهاست.

۷۲- ﴿خَرۡجٗا﴾: دست مزد و اجرت.

۷۴- ﴿لَنَٰكِبُونَ﴾: از حق منحرف می‌شوند.

۷۵- ﴿لَّلَجُّواْ فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ﴾: در گمراهی و کفر خود غرق می‌شوند.

۷۵- ﴿يَعۡمَهُون﴾: راه راست و درست را نمی‌یابند یا حیران می‌شوند.

۷۶- ﴿فَمَا ٱسۡتَكَانُواْ﴾: فروتنی نشان ندادند.

۷۶- ﴿مَا يَتَضَرَّعُونَ﴾: در پیشگاه خدا دعا و زاری نکردند.

۷۷- ﴿مُبۡلِسُونَ﴾: حیران و نومید از خیر و خوبی.

۷۹- ﴿ذَرَأَكُم﴾: شما را آفرید و به زاد و ولد در زمین پراکنده ساخت.

۸۳- ﴿أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ﴾: دروغ‌های ‌که در کتابهاشان نوشته است.

۸۸- ﴿مَلَكُوتُ﴾: فرمان‌روایی عظیم و گسترده.

۸۸- ﴿هُوَ يُجِيرُ﴾: اوست فریادرس و هرکه را بخواهد کمک و دفاع می‌کند.

۸۸- ﴿لَا يُجَارُ عَلَيۡهِ﴾: هیچ کس نمی‌تواند مانع عذاب و عقاب او شود.

۸۹- ﴿فَأَنَّىٰ تُسۡحَرُونَ﴾: پس چگونه فریب می‌خورید، از یکتا پرستی کناره می‌روید.

۹۷- ﴿أَعُوذُ بِكَ﴾: به تو پناه می‌برم و از تو نیرو می‌خواهم.

۹۸- ﴿هَمَزَٰتِ ٱلشَّيَٰطِينِ﴾: وسوسه‌های فساد انگیز اهریمنان.

۱۰۰- ﴿مِن وَرَآئِهِم﴾: پیش روی آنها.

۱۰۰- ﴿بَرۡزَخٌ﴾: مانعی است.

۱۰۴- ﴿تَلۡفَحُ﴾: می‌سوزاند.

۱۰۴- ﴿كَٰلِحُون﴾: با چهره عبوس یا لبها از اثر سوختن جمع شده و دندانها نمایان است.

۱۰۶- ﴿غَلَبَتۡ عَلَيۡنَا﴾: برما چیره شد.

۱۰۶- ﴿شِقۡوَتُنَا﴾: بخت بد یا لذات و شهوات ما.

۱۰۸- ﴿ٱخۡسَ‍ُٔواْ فِيهَا﴾: مثل سگ دور شوید، در دوزخ بمانید.

۱۱۰- ﴿سِخۡرِيًّا﴾: مورد استهزاء و تمسخر.

۱۱۶- ﴿فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ﴾: مقام و عظمت او تعالی بلند و از بیهودگی‌ها منزه است.