زیدبن ثابت و فراگیری زبان یهود در سال چهارم هجری
خارجه بن زید بن ثابت از زید بن ثابت روایت میکند که رسول خدا جبه وی دستور داد تا زبان یهود را فراگیرد و هر وقت آنها به وی نامه مینوشتند، زید نامههای یهود را برای رسول خدا میخواند [۴۷۴]. زید در مدت پانزده روز زبان آنها را فراگرفت.
در روایتی دیگر آمده است که زید را هنگام ورود پیامبر به مدینه نزد وی آوردند و گفتند: این پسر از بنینجار است و چند سورۀ از قرآن را حفظ دارد. رسول خدا جخوشحال شد و فرمود: «ای زید کتاب یهود را فراگیر؛ چرا که من برآنها اعتماد ندارم.» زید میگوید: من تعالیم آنها را فراگرفتم و در طی پانزده شب به طور کامل در آن مهارت پیدا کردم و بعد از آن نامههای آنها را برای رسول خدا و نامههای رسول خدا را برای آنها میخواندم [۴۷۵].
از این روایت چنین استنباط میگردد که سخنگوی دولت از جایگاه خاص و مهمی برخوردار است و از آنجا که بر پیامهای صادره و وارده اطلاع دارد، بر اسرار و رموز حکومت مطلع است بنابراین، معقول نیست تا هر فردی در چنین سمتی منصوب شود. رسول خدا جنیز به دلیل حساس بودن چنین منصبی به زید دستور داد تا زبان یهود را فراگیرد [۴۷۶]و زید نیز در مدت پانزده روز این امر را انجام داد که این امر بیانگر توانایی و حافظۀ وی میباشد و ایشان از کسانی است که در زمان حیات رسول خدا قرآن را به طور کامل حفظ نمود و از مشهورترین کاتبان وحی شد. همچنین زید در زمان صدیق اکبر به تنهایی مسئولیت نوشتن قرآن را به عهده گرفت و در زمان عثمان نیز یکی از کاتبان وحی بود و باید توجه داشت که این دستور رسول خدا مبنی بر فراگرفتن زبان یهود دلیل آن است که اسلام در شرایط ضرورت و نیاز، مسلمانان را تشویق به جمعآوری اطلاعات و کسب دانش و علوم و زبان بیگانگان میکند [۴۷۷].
[۴۷۴] البخاری، کتاب الأحکام، شماره ۷۱۹۵. [۴۷۵] سیر اعلام النبلاء، ج ۲، ص ۴۲۹. [۴۷۶] زید بن ثابت کاتب الوحی و جامع القرآن، صفوان داوودی، ص ۸۰-۸۱. [۴۷۷] السیرة النبویة، أبی شهبه، ج ۲، ص ۲۴۹.