الإتقان فی علوم القرآن - فارسی- جلد دوم

فهرست کتاب

نهی

نهی

و نیز از اقسام انشاء نهی است، و آن طلب دست کشیدن از فعل است، و صیغه آن «لا تفعل» می‌باشد، و حقیقت آن حرمت است.

و به طور مجاز برای معانی دیگری می‌آید، از جمله:

۱- کراهت، مانند:

﴿وَلَا تَمۡشِ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَرَحًا﴾[الإسراء: ۳۷].

۲- دعا، مانند:

﴿رَبَّنَا لَا تُزِغۡ قُلُوبَنَا﴾[آل‌عمران: ۸].

۳- ارشاد، مانند:

﴿لَا تَسۡ‍َٔلُواْ عَنۡ أَشۡيَآءَ إِن تُبۡدَ لَكُمۡ تَسُؤۡكُمۡ﴾[المائدة: ۱۰۱].

۴- تسویه، مانند:

﴿أَوۡ لَا تَصۡبِرُواْ﴾[الطور: ۱۶].

۵- حقیر شمردن وکم‌بینی، مانند:

﴿لَا تَمُدَّنَّ عَيۡنَيۡكَ...﴾[الحجر: ۸۸].

یعنی حقیر و اندک است (آنچه اهل دنیا دارند).

۶- بیان عاقبت، مانند:

﴿وَلَا تَحۡسَبَنَّ ٱلَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أَمۡوَٰتَۢاۚ بَلۡ أَحۡيَآءٌ﴾[آل‌عمران: ۱۶۹].

۷- ناامیدی، مانند:

﴿لَا تَعۡتَذِرُواْ﴾[التوبة: ۶۶].

۸- اهانت، مانند:

﴿ٱخۡسَ‍ُٔواْ فِيهَا وَلَا تُكَلِّمُونِ﴾[المؤمنون: ۱۰۸].